Pillar
EPD en EN 15804
Wat een EPD precies is, hoe EN 15804 en PCR’s de spelregels bepalen, en waarom dit de basis vormt voor betrouwbare MKI- en LCA-resultaten.
Wat is een EPD?
Een Environmental Product Declaration (EPD) is een gestandaardiseerde milieuproductverklaring. Het documenteert de milieuprestatie van een product over de levenscyclus, volgens vaste regels en verificatie. Voor de GWW betekent dit: betrouwbare productdata die je kunt gebruiken in LCA’s en MKI-berekeningen.
In tegenstelling tot marketingclaims is een EPD vaak gebaseerd op een geverifieerde LCA en voldoet het aan de geldende Bepalingsmethode en, waar van toepassing, de relevante PCR. Daarmee is het een stevige bouwsteen voor vergelijkingen, mits de scope en functionele eenheid overeenkomen.
EN 15804 en PCR: de spelregels
EN 15804 beschrijft hoe een product-LCA en EPD zijn opgebouwd. PCR’s (Product Category Rules) geven daarbinnen extra, productspecifieke richtlijnen. Samen zorgen ze ervoor dat data vergelijkbaar is en dat uitgangspunten transparant zijn.
Waarom EN 15804?
- Vaste structuur met modules (A1-A3, A4-A5, B, C, D).
- Heldere rekenregels en impactcategorieën.
- Verificatie door onafhankelijke partijen.
- Internationale vergelijkbaarheid.
Waarom PCR’s?
- Specifieke afspraken per productgroep.
- Voorkomt interpretatieverschillen.
- Beschrijft data-eisen en afkapregels.
- Maakt audits en verificatie toetsbaar.
EPD’s in de GWW-keten
Voor opdrachtgevers en aannemers zijn EPD’s een manier om aantoonbaar te sturen op lage milieu-impact. Voor leveranciers zijn ze de route om productdata te laten accepteren in de NMD en toepasbaar te maken in projecten.
In aanbestedingen zie je EPD’s terug als bewijsstukken bij MKI-waarden. Ze verhogen de geloofwaardigheid van de berekening en maken het gesprek over aannames concreet. Dat past bij de nuchtere aanpak van InfraImpact: onafhankelijk, toetsbaar en conform de geldende normen.
Kijk voor de koppeling naar MKI op MKI-berekeningen.
EPD, NMD en Bepalingsmethode
In Nederland is de NMD (Nationale Milieudatabase) de centrale database voor milieudata. In de gebouwde omgeving is opname in de NMD verplicht om data te mogen inzetten in tenders en projecten. In de GWW geldt die verplichting niet altijd: veel producenten en leveranciers hebben EPD’s die nog niet in de NMD zijn gepubliceerd.
Dat betekent dat een EPD niet alleen inhoudelijk moet kloppen, maar ook moet aansluiten op de geldende Bepalingsmethode en relevante PCR’s. In projecten bepaal je vervolgens of en hoe de data via de NMD of via een directe EPD-bron wordt ingezet. Heldere afspraken hierover voorkomen vertraging en discussie in het gebruik.
Wanneer is een EPD echt bruikbaar?
Niet elke EPD is direct toepasbaar. De vraag is altijd: past de EPD bij de functionele eenheid en de scope die je in het project gebruikt? Daarnaast spelen actualiteit en verificatiestatus een rol. Een EPD is pas bruikbaar als de data consistent, herleidbaar en actueel is.
Daarnaast zijn veel internationale EPD's onbruikbaar voor de Nederlandse markt omdat deze niet voldoen aan de Bepalingsmethode. De internationale EPD's voldoen dan wel aan de EN15804, maar hiermee niet direct aan de Bepalingsmethode. Het voornaamste verschil zit in het gebruik van de achterliggende database. De Bepalingsmethode laat hierin alleen de EcoInvent database toe terwijl de EN15804 hier ook andere databases voor toelaat, zoals de GaBi database.
Koppeling met project-LCA
Een project-LCA combineert productdata, ontwerpkeuzes en onderhoudsstrategieën. EPD’s leveren de betrouwbare productdata, maar de project-LCA bepaalt hoe die data wordt gebruikt. Daarom is het belangrijk dat de projectscope aansluit op de EPD-scope.
Meer inzicht in LCA op projectniveau? Bekijk LCA in de GWW of lees het artikel Wat is LCA?.
Veelgestelde vragen
1. Wat is het verschil tussen een EPD en een productblad?
Een productblad beschrijft prestaties en eigenschappen. Een EPD beschrijft de milieu-impact en is vaak onafhankelijk geverifieerd.
2. Waarom is EN 15804 zo belangrijk?
Omdat het de structuur en rekenregels vastlegt. Zonder EN 15804 is vergelijking van productdata vrijwel onmogelijk.
3. Wat doet een PCR precies?
Een PCR vertaalt de norm naar specifieke productafspraken. Daardoor zijn EPD’s binnen dezelfde productgroep beter vergelijkbaar.
4. Hoe lang is een EPD geldig?
Meestal vijf jaar. Daarna is herziening nodig om aan te sluiten op actuele data en normen.
5. Kan ik een EPD gebruiken voor MKI?
Ja, mits de EPD aansluit op de geldende Bepalingsmethode en de relevante PCR. In de gebouwde omgeving is NMD-opname vaak verplicht; in de GWW kan een niet-gepubliceerde EPD soms ook worden ingezet.
6. Wat als een EPD geen module D heeft?
Dat is niet per se verkeerd, maar het betekent dat hergebruik of recycling niet is meegerekend. Dit kan het resultaat beïnvloeden.
7. Hoe wordt een EPD geverifieerd?
Een onafhankelijke verifier controleert data, aannames en berekeningen. Dat maakt de EPD betrouwbaar en toetsbaar.
8. Waarom is de NMD relevant?
De NMD is de databron die in Nederlandse GWW-projecten wordt gebruikt. Een EPD zonder NMD-acceptatie is minder inzetbaar.
9. Kun je EPD’s tussen landen vergelijken?
Soms, maar alleen als de normen en PCR’s vergelijkbaar zijn. Nationale aanvullingen kunnen verschillen veroorzaken.
10. Is een EPD verplicht?
Niet altijd. Wel wordt het steeds vaker gevraagd om MKI-waarden te onderbouwen en producten in de NMD te krijgen.
11. Wat betekent dit voor leveranciers?
Een goede EPD maakt je product toepasbaar in projecten. Dat geeft een concreet voordeel in aanbestedingen en tenders.
12. Waar vind ik een praktische uitleg?
Bekijk onze Methodiek of lees het artikel Wat zegt milieu-impact echt?.
Wil je EPD’s die direct inzetbaar zijn?
We begeleiden het proces van data tot verificatie en NMD-acceptatie.